سوماتومدین C ( فاکتور رشد شبه انسولینی I ، IGF-1 ، پروتئین های متصل شونده به فاکتور رشد شبه انسولینی [IGF BP] )

سوماتومدین C ( فاکتور رشد شبه انسولینی I ، IGF-1 ، پروتئین های متصل شونده به فاکتور رشد شبه انسولینی [IGF BP] )

SOMATOMEDIN C ( Insulin-Like Growth Factor I , IGF-1 , Insulin-Like growth factor binding proteins [IGF BP] )

مقادیر طبیعی

بالغین: ng/ml 42-110

کودکان

سن(سال) دختران (ng/mL) پسران(ng/mL)
0-8 5-128 2-118
9-10 24-158 15-148
11-13 65-226 55-216
14-15 124-224 114-232
16-17 94-231 84-211
18-19 66-186 56-177

کاربرد

سوماتومدین C آزمایشی غربالگری برای شناسایی مبتلایان به کمبود GH، نارسایی هیپوفیز و آکرومگالی می باشد. سطح آن وابسته به سطح GH می باشد.

توضیح آزمایش

GH یا سوماتوتروپین توسط سلول های اسیدوفیل غده هیپوفیز پیشین ترشح می شود و از کودکی تا انتهای بلوغ نقشی مهم در تنظیم رشد دارد. مکانیزم پس نورد دقیقی برای ترشح GH وجود دارد. هیپوتالاموس هورمون آزاد کننده هورمون رشد (GHRH) را ترشح می کند که ترشح GH را از هیپوفیز تحریک می نماید. در بسیاری از بافت ها، GH از طریق یک گروه پپتید به نام سوماتومدین ها، اثراتش را اعمال می کند. شایع ترین سوماتومدین آزمایش شونده، سوماتومدین C است که توسط کبد ساخته می شود و اثر اصلی اش بر غضروف می باشد. سطوح بالای سوماتومدین باعث تحریک سوماتوستاتین در هیپوتالاموس می شوند. سوماتوستاتین ترشح GH از هیپوفیز را مهار می کند.

GH هنگام خواب ترشح می شود و با ورزش و مصرف پروتئین و در پاسخ به هایپوگلیسمی تحریک می گردد. ممکن است در نتیجه این عوامل و سایر عواملی که می توانند موجب تغییر شدید در ترشح GH گردند، در سنجش های رندوم GH همپوشانی شدیدی بین نتایج طبیعی و غیر طبیعی ایجاد شود. برای کاستن از تغیرات شایع در ترشح GH ، غربالگری IGF-1 یا سوماتومدین C میانگین غلظت پلاسمایی GH را دقیق تر منعکس می کند. IGF-1 برای بررسی آکرومگالی بسیار مفید نمی باشد. در صورت طبیعی بودن IGF-1 بیمار مبتلا به آکرومگالی نمی باشد. IGF  برای ارزیابی مبتلایان به کمبود GH مفید نیست زیرا سطوح آن تحت تاثیر وضعیت تغذیه ای، عملکرد کبد و تیروئید و سن قرار دارند. این پروتئین ها، بر خلاف GH تحت تاثیر تغییرات روزانه یا مصرف غذا قرار نمی گیرند، زیرا به پروتئین های بادوام و دارای عمر طولانی جریان خون متصل می شوند. در نتیجه، بین سوماتومدین C طبیعی و غیر طبیعی همپوشانی وجود ندارد.

سوماتومدین C توسط کبد تولید می شود. مقدار آن در زنان بیشتر(حدود 15 درصد) و در کودکان بیشتر از بالغین است. به طور طبیعی طی جهش رشد دوره بلوغ ، مقدار آن افزایش شدیدی دارد. سطح سوماتومدین C به سطوح GH بستگی دارد. بنابراین در صورت کاهش سطح GH سطح سوماتومدین کاهش می یابد. علل غیر هیپوفیزی کاهش سوماتومدین C سوء تغذیه، بیماری های شدید مزمن، بیماری شدید کبدی، کم کاری تیروئید و دوارفیسم نوع لارون می باشند. روش انجام آزمایش RIA، ایمنوکمی لومینومتریک یا سنجش رادیورسپتور است. برای تشخیص کمبود GH، باید نتایج پایین غیر طبیعی آزمایش با کاهش غیر طبیعی یا عدم تولید GH، طی آزمایش تحریک GH همرا باشند

علل کوتاهی قد

  • سودوهایپو پاراتیروئیدیسم
  • دوارفیسم نوع لارون
  • سندرم کوشینگ
  • دیس پلازی استخوان
  • ایدیو پاتیکعوامل مداخله گر

عوامل مداخله گر

به دلیل اینکه اغلب، سوماتومدین C به روش RIA اندازه گیری می شود، اسکن رادیو ایزوتوپ که تا یک هفته قبل از آزمایش انجام شده باشد، بر نتایج آزمایش اثر می گذارد. تجویز قبلی رادیو ایزوتوپ ها ممکن است باعث ابهام نتایج شود.

استروژن ممکن است باعث کاهش سطح سوماتومدین C شود.